Karevorinfo  Իրադարձություններ  205

Թուրքիայի հետ չենք խոսում, Ադրբեջանին սպառնում ենք պատերազմով, ո՞նց, ի՞նչ դաշնակիցներով․ սթա՛փ գնահատենք․ Վահրամ Մարտիրոսյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Թուրքիայի հետ չենք խոսում, Ադրբեջանին սպառնում ենք պատերազմով, ո՞նց, ի՞նչ դաշնակիցներով․ սթա՛փ գնահատենք․ Վահրամ Մարտիրոսյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Թուրքիայի հետ չենք խոսում, Ադրբեջանին սպառնում ենք պատերազմով, ո՞նց, ի՞նչ դաշնակիցներով․ սթա՛փ գնահատենք․ Վահրամ Մարտիրոսյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
16:05 երկուշաբթի, 03 հունվարի, 2022 թ.
Թուրքիայի հետ չենք խոսում, Ադրբեջանին սպառնում ենք պատերազմով, ո՞նց, ի՞նչ դաշնակիցներով․ սթա՛փ գնահատենք․ Վահրամ Մարտիրոսյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Factor TVի հարցազրույցը գրող, սցենարիստ, հրապարակախոս Վահրամ Մարտիրոսյանի հետ

-Պարո՛ն Մարտիրոսյան, պատերազմ տեսած, մեծ զրկանքներ և վնասներ կրած հասարակությունում բնական է, որ 2021-ին կար դիսկուրս խաղաղության և պատերազմի՝ ռազմական գործողությունների մասին: Իշխանությունը խոստանում է խաղաղության դարաշրջան բացել և մատնանշում Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը: Ընդդիմությունն ուրիշ կարծիք ունի՝ նշում է, որ պարտված իշխանությունը չի կարող բերել արժանապատիվ խաղաղություն, և հավակնում է փոխարինել այսօրվա կառավարող ուժին: Դուք ո՞ր գաղափարի կողմնակիցն եք: Այսօրվա պրոցեսները խաղաղություն հաստատելու մասի՞ն են:

-Իրադրությունները հաճախ են փոխվում, ինչպես տեսաք՝ կարող են փոխվել արմատականորեն և նույնիսկ ողբերգականորեն: Դրա համար պետք չէ, որ ունենանք սևեռուն գաղափարներ՝ լինի դա խաղաղության գաղափարը, թե պատերազմի:

-Այսինքն՝ չբացարձականացնենք:

-Այո՛, չբացարձականացնենք, ամենակարևորը՝ չսարքենք «իդեա ֆիքս», որովհետև աշխարհը փոխվում է, ոչ միայն մենք՝ հանրությանը քիչ թե շատ ծանոթ մարդիկ, այլ նաև հանրության յուրաքանչյուր անդամ պետք է ստիպի, որ ծանրութեթև արվեն կողմնորոշումները, որ հայհոյանքներով չաղտոտեն մթնոլորտը, որ վերջնագրեր չներկայացնեն միմյանց: Բա ի՞նչ ենք անելու, եթե այդ վերջնագրերը չկատարվեն, ուրեմն մնում են կտրուկ, արմատական քայլերը, նկատի ունեմ՝ զինված կամ ահաբեկչական գործողությունները կամ ինքնասպանությունները…

Ես աշխատում եմ իմ միտքը բաց պահել: Կարծում եմ, որ մեզ շնչելու ժամանակ է պետք: Հրաշք եմ համարում այն, որ բոլոր այդ գործընթացները երկիրը խոշոր ցնցումների չբերեցին: Կան որոշակի նշաններ, որ խաղաղություն կարող է հաստատվել: Հիմնավորումն ինձ համար, առաջին հերթին, Ռուսաստանի քաղաքական նկրտումներն են՝ ձևավորել նոր ինտեգրացիոն դաշտեր, որոնցից մեկը «3+3» ձևաչափն է, որին Վրաստանը չի մասնակցում, հնարավոր է և չմասնակցի: Այսինքն՝ Ռուսաստանը շահագրգռված կողմ է: Թուրքիան ևս շահագրգռված կողմ է… Այս պահին հնարավորության պատուհան է Թուրքիայի հետ երկխոսություն սկսելը, որը կարող է հանգեցնել ինչ-որ նոր պայմանավորվածությունների և խաղաղության տանող ճանապարհն ավելի հուսալի դարձնել:

-Հիշեցնեմ՝ թուրքերի հետ հայերի պատմությունը բավականին դժվար է՝ Ցեղասպանություն, պատմական հայրենիքի տարածքների մի մասի կորուստ, խորհրդային շրջանում ակտիվ գործողությունները սառեցվել են… Այսօր Թուրքիայում ունենք հայ համայնք, Մեջլիսում հայ պատգամավոր: Ձեր կարծիքով՝ պատմությունն արդյո՞ք անհնարին չի դարձնում երկու պետությունների շփումները:

-Երբ մենք հարցնում ենք՝ արդյո՞ք անհնարին չի դարձնում, պետք է նաև հարց տանք՝ իսկ հետո՞, ասենք թե անհնարին է դարձնում, և մի կողմից թշնամի Ադրբեջանն է, մյուս կողմից՝ թշնամի Թուրքիան ու փակ սահմաններ, հետո ի՞նչ: Ցանկացած դեպքում մենք պետք է փորձենք տեսնել լուծումը… Եթե կան մարդիկ, որ կարծում են, թե Թուրքիայի հետ շփումներ չպետք է սկսել, և Ադրբեջանին սպառնում ենք, որ շուտով պատերազմ կսկսենք, ինչպե՞ս ենք դա անելու, ի՞նչ դաշնակիցներ, ի՞նչ ներուժ ունենք. մենք պետք է սթափ գնահատենք իրավիճակը։ Միշտ պետք է հասկանալ՝ հեռանկարում ինչ կունենանք։

Ինչ վերաբերում է պատմությանը, ցավոք, մարդկության պատմությունը մինչև երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը եղել է կոտորածների պատմություն: Ցավում եմ, որ մենք ոչ այնքան պատերազմների պատմություն ունենք, որքան գաղութացվածության, որի հետևանքը եղավ Ցեղասպանությունը… Եղել են սխալ հաշվարկներ և արկածախնդրություն: Մենք պետք է հասկանանք, որ յուրաքանչյուր իրադարձություն, անգամ ամենամեծ հարվածն ու կորուստը մեզ չպետք է մղեն ո՛չ հոխորտալու, և ո՛չ էլ անվերջ վշտի, որովհետև երկու դեպքում էլ մենք վտանգում ենք այն, ինչ դեռ մնացել է. այս դեպքում՝ Արցախի մի մասը և հայությունը՝ ՀՀ-ում: Ագրեսիվ քաղաքականության հիմքում շատ լուրջ հաշվարկներ պետք է լինեն:

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում:

Ռոբերտ Անանյան

Թուրքիայի հետ չենք խոսում, Ադրբեջանին սպառնում ենք պատերազմով, ո՞նց, ի՞նչ դաշնակիցներով․ սթա՛փ գնահատենք․ Վահրամ Մարտիրոսյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Factor TVի հարցազրույցը գրող, սցենարիստ, հրապարակախոս Վահրամ Մարտիրոսյանի հետ

-Պարո՛ն Մարտիրոսյան, պատերազմ տեսած, մեծ զրկանքներ և վնասներ կրած հասարակությունում բնական է, որ 2021-ին կար դիսկուրս խաղաղության և պատերազմի՝ ռազմական գործողությունների մասին: Իշխանությունը խոստանում է խաղաղության դարաշրջան բացել և մատնանշում Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը: Ընդդիմությունն ուրիշ կարծիք ունի՝ նշում է, որ պարտված իշխանությունը չի կարող բերել արժանապատիվ խաղաղություն, և հավակնում է փոխարինել այսօրվա կառավարող ուժին: Դուք ո՞ր գաղափարի կողմնակիցն եք: Այսօրվա պրոցեսները խաղաղություն հաստատելու մասի՞ն են:

-Իրադրությունները հաճախ են փոխվում, ինչպես տեսաք՝ կարող են փոխվել արմատականորեն և նույնիսկ ողբերգականորեն: Դրա համար պետք չէ, որ ունենանք սևեռուն գաղափարներ՝ լինի դա խաղաղության գաղափարը, թե պատերազմի:

-Այսինքն՝ չբացարձականացնենք:

-Այո՛, չբացարձականացնենք, ամենակարևորը՝ չսարքենք «իդեա ֆիքս», որովհետև աշխարհը փոխվում է, ոչ միայն մենք՝ հանրությանը քիչ թե շատ ծանոթ մարդիկ, այլ նաև հանրության յուրաքանչյուր անդամ պետք է ստիպի, որ ծանրութեթև արվեն կողմնորոշումները, որ հայհոյանքներով չաղտոտեն մթնոլորտը, որ վերջնագրեր չներկայացնեն միմյանց: Բա ի՞նչ ենք անելու, եթե այդ վերջնագրերը չկատարվեն, ուրեմն մնում են կտրուկ, արմատական քայլերը, նկատի ունեմ՝ զինված կամ ահաբեկչական գործողությունները կամ ինքնասպանությունները…

Ես աշխատում եմ իմ միտքը բաց պահել: Կարծում եմ, որ մեզ շնչելու ժամանակ է պետք: Հրաշք եմ համարում այն, որ բոլոր այդ գործընթացները երկիրը խոշոր ցնցումների չբերեցին: Կան որոշակի նշաններ, որ խաղաղություն կարող է հաստատվել: Հիմնավորումն ինձ համար, առաջին հերթին, Ռուսաստանի քաղաքական նկրտումներն են՝ ձևավորել նոր ինտեգրացիոն դաշտեր, որոնցից մեկը «3+3» ձևաչափն է, որին Վրաստանը չի մասնակցում, հնարավոր է և չմասնակցի: Այսինքն՝ Ռուսաստանը շահագրգռված կողմ է: Թուրքիան ևս շահագրգռված կողմ է… Այս պահին հնարավորության պատուհան է Թուրքիայի հետ երկխոսություն սկսելը, որը կարող է հանգեցնել ինչ-որ նոր պայմանավորվածությունների և խաղաղության տանող ճանապարհն ավելի հուսալի դարձնել:

-Հիշեցնեմ՝ թուրքերի հետ հայերի պատմությունը բավականին դժվար է՝ Ցեղասպանություն, պատմական հայրենիքի տարածքների մի մասի կորուստ, խորհրդային շրջանում ակտիվ գործողությունները սառեցվել են… Այսօր Թուրքիայում ունենք հայ համայնք, Մեջլիսում հայ պատգամավոր: Ձեր կարծիքով՝ պատմությունն արդյո՞ք անհնարին չի դարձնում երկու պետությունների շփումները:

-Երբ մենք հարցնում ենք՝ արդյո՞ք անհնարին չի դարձնում, պետք է նաև հարց տանք՝ իսկ հետո՞, ասենք թե անհնարին է դարձնում, և մի կողմից թշնամի Ադրբեջանն է, մյուս կողմից՝ թշնամի Թուրքիան ու փակ սահմաններ, հետո ի՞նչ: Ցանկացած դեպքում մենք պետք է փորձենք տեսնել լուծումը… Եթե կան մարդիկ, որ կարծում են, թե Թուրքիայի հետ շփումներ չպետք է սկսել, և Ադրբեջանին սպառնում ենք, որ շուտով պատերազմ կսկսենք, ինչպե՞ս ենք դա անելու, ի՞նչ դաշնակիցներ, ի՞նչ ներուժ ունենք. մենք պետք է սթափ գնահատենք իրավիճակը։ Միշտ պետք է հասկանալ՝ հեռանկարում ինչ կունենանք։

Ինչ վերաբերում է պատմությանը, ցավոք, մարդկության պատմությունը մինչև երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը եղել է կոտորածների պատմություն: Ցավում եմ, որ մենք ոչ այնքան պատերազմների պատմություն ունենք, որքան գաղութացվածության, որի հետևանքը եղավ Ցեղասպանությունը… Եղել են սխալ հաշվարկներ և արկածախնդրություն: Մենք պետք է հասկանանք, որ յուրաքանչյուր իրադարձություն, անգամ ամենամեծ հարվածն ու կորուստը մեզ չպետք է մղեն ո՛չ հոխորտալու, և ո՛չ էլ անվերջ վշտի, որովհետև երկու դեպքում էլ մենք վտանգում ենք այն, ինչ դեռ մնացել է. այս դեպքում՝ Արցախի մի մասը և հայությունը՝ ՀՀ-ում: Ագրեսիվ քաղաքականության հիմքում շատ լուրջ հաշվարկներ պետք է լինեն:

Հարցազրույցն ամբողջությամբ՝ տեսանյութում:

Ռոբերտ Անանյան