Karevorinfo  Իրադարձություններ  454

Մոսկվայի չգաղտնազերծվող առաջարկները, Փաշինյանի ահազանգն ու Միշուստինի լռությունը․ ՏԵՍԱՆՅՈւԹ

Մոսկվայի չգաղտնազերծվող առաջարկները, Փաշինյանի ահազանգն ու Միշուստինի լռությունը․ ՏԵՍԱՆՅՈւԹ

Մոսկվայի չգաղտնազերծվող առաջարկները, Փաշինյանի ահազանգն ու Միշուստինի լռությունը․ ՏԵՍԱՆՅՈւԹ
00:10 շաբաթ, 20 նոյեմբերի, 2021 թ.
Մոսկվայի չգաղտնազերծվող առաջարկները, Փաշինյանի ահազանգն ու Միշուստինի լռությունը․ ՏԵՍԱՆՅՈւԹ

Երևանը հույս ունի, որ Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը կվերականգնվի սահմանների դեմարկացիայի և դելիմիտացայի արդյունքում, ինչի վերաբերյալ վերջերս ռուսական կողմից առաջարկ է ստացվել: Հիշեցնենք՝ Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը խախտվել է այս տարվա մայիսի 12-ից, երբ ադրբեջանական զորքերը ներխուժեցին Հայաստանի սուվերեն տարածք՝ Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզի հատվածներից: Նիկոլ Փաշինյանը նոյեմբերի 16-ին հրավիրված ԱԽ նիստում տեղեկացրեց, որ Ադրբեջանն օկուպացրել է Հայաստանի ինքնիշխան տարածքից 41 քառակուսի կմ:

Մոսկվան Հայաստանին Ադրբեջանի հետ սահմանների դեմարկացիայի գործընթաց սկսելու առաջարկ արել է երեք անգամ, որից վերջինը՝ Երևանի կողմից Ռուսաստանից ռազմական աջակցություն խնդրելուց անմիջապես հետո: Հարցին՝ արդյո՞ք հայկական կողմին բավարարեց ռազմավարական դաշնակցի պատասխանը, երբ ռազմական օգնության փոխարեն դեմարկացիայի առաջարկներ են փոխանցում, իշխանական խմբակցության պատգամավորներն ուղիղ պատասխան չեն տալիս:

Մինչ այս պահը հայտնի չէ նաև՝ արդյո՞ք Երևանը գրավոր ընթացակարգով դիմել է Մոսկվային 1997 թվականին կնքված «Բարեկամության և փոխօգնության մասին» հայ-ռուսական համաձայնագրի դրույթների համաձայն ռազմական օգնություն ստանալու համար: Այս անորոշության ֆոնին Նիկոլ Փաշինյանը Ռուսաստանի և ԵՏՄ անդամ մյուս երկրների վարչապետերին տեղեկացնում է, որ տարածաշրջանը ներքաշվել է էսկալացիայի նոր փուլի մեջ, որի պատասխանատուն Ադրբեջանն է: Փաշինյանը գործընկերների ուշադրությունն է հրավիրում այն փաստին, որ Հայաստանը բախվում է իր անվտանգությանը սպառնացող լուրջ մարտահրավերների։

Չնայած Նիկոլ Փաշինյանի այս շեշտադրումներին՝ ԵՏՄ անդամ պետությունների վարչապետերից որևէ մեկը, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակից համարվող Ռուսաստանի վարչապետը, Հայաստանին սպառնացող վտանգների մասին որևէ խոսք չասաց: Սա այն պարագայում, երբ ԵՏՄ պետությունների հետ Հայաստանը դաշնակցում է նաև ռազմական, անվտանգային համագործակցություն ենթադրող ՀԱՊԿ-ի շրջանակում:

Քաղաքագետ Անդրիաս Ղուկասյանն ընդգծում է՝ Ռուսաստանը չի ցանկանում որևէ պատասխանատվություն կրել հրադադարի խախտումների համար։

Սահմանային լարվածության պայմաններում, երբ այսօր պաշտոնապես հրապարակվեց վեց զոհի մասին, անհայտ է վիրավորների և գերեվարվածների ճակատագիրը, իսկ ՊՆ-ն էլ ավելի վաղ տեղեկացրել էր դիրքային կորուստների մասին, Փաշինյանի թիմակիցները շարունակում են գաղտնի պահել, թե Երևանը Մոսկվայից ստացված ի՞նչ առաջարկությունների է համաձայնություն տվել։

Առաջարկների բովանդակության մասին այս պահին վաղ է խոսել, նշում են ՔՊ-ականները և սրտնեղում, երբ հանրությունը լրացուցիչ մանրամասներ է պահանջում:

Մոսկվայի առաջարկները չեն հրապարակվում, քանի որ նման ցանկություն հայտնել է Հայաստանի կառավարությունը, համոզված է քաղաքագետ Անդրիաս Ղուկասյանը:

Իսկ ահա ընդդիմադիր ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունից նշում են՝ Փաշինյանը Մոսկվայի առաջարկներն ընդունել է ուժի սպառնալիքով:

Թե երբ կմեկնարկեն Ադրբեջանի հետ սահմանագծման և սահմանազատման աշխատանքները, անհայտ է, բայց փորձագիտական շրջանակները նշում են, որ գործընթացը կարող է տևել տասնամյակներ, ինչպես, օրինակ, Վրաստանի դեպքում, որի հետ, ի դեպ, Հայաստանը չունի տարածքային վեճ:

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Նարեկ Կիրակոսյան

Մոսկվայի չգաղտնազերծվող առաջարկները, Փաշինյանի ահազանգն ու Միշուստինի լռությունը․ ՏԵՍԱՆՅՈւԹ

Երևանը հույս ունի, որ Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը կվերականգնվի սահմանների դեմարկացիայի և դելիմիտացայի արդյունքում, ինչի վերաբերյալ վերջերս ռուսական կողմից առաջարկ է ստացվել: Հիշեցնենք՝ Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը խախտվել է այս տարվա մայիսի 12-ից, երբ ադրբեջանական զորքերը ներխուժեցին Հայաստանի սուվերեն տարածք՝ Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզի հատվածներից: Նիկոլ Փաշինյանը նոյեմբերի 16-ին հրավիրված ԱԽ նիստում տեղեկացրեց, որ Ադրբեջանն օկուպացրել է Հայաստանի ինքնիշխան տարածքից 41 քառակուսի կմ:

Մոսկվան Հայաստանին Ադրբեջանի հետ սահմանների դեմարկացիայի գործընթաց սկսելու առաջարկ արել է երեք անգամ, որից վերջինը՝ Երևանի կողմից Ռուսաստանից ռազմական աջակցություն խնդրելուց անմիջապես հետո: Հարցին՝ արդյո՞ք հայկական կողմին բավարարեց ռազմավարական դաշնակցի պատասխանը, երբ ռազմական օգնության փոխարեն դեմարկացիայի առաջարկներ են փոխանցում, իշխանական խմբակցության պատգամավորներն ուղիղ պատասխան չեն տալիս:

Մինչ այս պահը հայտնի չէ նաև՝ արդյո՞ք Երևանը գրավոր ընթացակարգով դիմել է Մոսկվային 1997 թվականին կնքված «Բարեկամության և փոխօգնության մասին» հայ-ռուսական համաձայնագրի դրույթների համաձայն ռազմական օգնություն ստանալու համար: Այս անորոշության ֆոնին Նիկոլ Փաշինյանը Ռուսաստանի և ԵՏՄ անդամ մյուս երկրների վարչապետերին տեղեկացնում է, որ տարածաշրջանը ներքաշվել է էսկալացիայի նոր փուլի մեջ, որի պատասխանատուն Ադրբեջանն է: Փաշինյանը գործընկերների ուշադրությունն է հրավիրում այն փաստին, որ Հայաստանը բախվում է իր անվտանգությանը սպառնացող լուրջ մարտահրավերների։

Չնայած Նիկոլ Փաշինյանի այս շեշտադրումներին՝ ԵՏՄ անդամ պետությունների վարչապետերից որևէ մեկը, այդ թվում՝ ռազմավարական դաշնակից համարվող Ռուսաստանի վարչապետը, Հայաստանին սպառնացող վտանգների մասին որևէ խոսք չասաց: Սա այն պարագայում, երբ ԵՏՄ պետությունների հետ Հայաստանը դաշնակցում է նաև ռազմական, անվտանգային համագործակցություն ենթադրող ՀԱՊԿ-ի շրջանակում:

Քաղաքագետ Անդրիաս Ղուկասյանն ընդգծում է՝ Ռուսաստանը չի ցանկանում որևէ պատասխանատվություն կրել հրադադարի խախտումների համար։

Սահմանային լարվածության պայմաններում, երբ այսօր պաշտոնապես հրապարակվեց վեց զոհի մասին, անհայտ է վիրավորների և գերեվարվածների ճակատագիրը, իսկ ՊՆ-ն էլ ավելի վաղ տեղեկացրել էր դիրքային կորուստների մասին, Փաշինյանի թիմակիցները շարունակում են գաղտնի պահել, թե Երևանը Մոսկվայից ստացված ի՞նչ առաջարկությունների է համաձայնություն տվել։

Առաջարկների բովանդակության մասին այս պահին վաղ է խոսել, նշում են ՔՊ-ականները և սրտնեղում, երբ հանրությունը լրացուցիչ մանրամասներ է պահանջում:

Մոսկվայի առաջարկները չեն հրապարակվում, քանի որ նման ցանկություն հայտնել է Հայաստանի կառավարությունը, համոզված է քաղաքագետ Անդրիաս Ղուկասյանը:

Իսկ ահա ընդդիմադիր ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցությունից նշում են՝ Փաշինյանը Մոսկվայի առաջարկներն ընդունել է ուժի սպառնալիքով:

Թե երբ կմեկնարկեն Ադրբեջանի հետ սահմանագծման և սահմանազատման աշխատանքները, անհայտ է, բայց փորձագիտական շրջանակները նշում են, որ գործընթացը կարող է տևել տասնամյակներ, ինչպես, օրինակ, Վրաստանի դեպքում, որի հետ, ի դեպ, Հայաստանը չունի տարածքային վեճ:

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Նարեկ Կիրակոսյան