Karevorinfo  Իրադարձություններ  143

«ԴատաԼեքս» համակարգում տվյալների ապանձնավորման ծրագիրը մինչ օրս ներդրված չէ. ՀՔԱՎ

«ԴատաԼեքս» համակարգում տվյալների ապանձնավորման ծրագիրը մինչ օրս ներդրված չէ. ՀՔԱՎ

«ԴատաԼեքս» համակարգում տվյալների ապանձնավորման ծրագիրը մինչ օրս ներդրված չէ. ՀՔԱՎ
13:10 չորեքշաբթի, 13 հոկտեմբերի, 2021 թ.
«ԴատաԼեքս» համակարգում տվյալների ապանձնավորման ծրագիրը մինչ օրս ներդրված չէ. ՀՔԱՎ

«ԴատաԼեքս» դատական տեղեկատվական համակարգում անձնական տվյալների պաշտպանության խնդրի մասին բարձրաձայնվում է դեռ 2012 թվականից. տեղեկացնում են ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակից:

Բարձրագույն դատական խորհուրդը 2018 թվականի սեպտեմբերի 27-ին կայացված թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշմամբ սահմանել է, որ «դատական ակտում առկա բոլոր անձնական տվյալների ապանձնավորումն իրականացվում է համապատասխան համակարգչային ծրագրի միջոցով՝ ձեռքով ապանձնավորելու (տվյալները փակելու կամ փոխարինելու) եղանակով՝ մինչև ապանձնավորման ծրագրային միասնական համակարգի ներդրումը, որից հետո ապանձնավորումն իրականացվելու է ավտոմատացված եղանակով»։

ՀՔԱՎ-ը ուսումնասիրել է «ԴատաԼեքս» համակարգում հրապարկված դատական ակտերը և պարզել, որ տվյալների ապանձնավորում չի իրականացվում։  Օրինակ՝ անձին հարկադիր հոսպիտալացման ենթարկելու վերաբերյալ մի շարք դատական գործերով, թեև «Պատասխանող» դաշտը դատարկ է թողնվում, այնուամենայնիվ «Պահանջ» դաշտում և դատական ակտում լրացվում է անձի անուն-ազգանունը, որով բացահայտվում է անձի ինքնությունը։ 

Դատական ակտերի ապաանձնավորման ծրագիրը, մինչ օրս ներդրված չէ, իսկ դատավորների ներկայիս ծանրաբեռնվածության և մշակվող անձնական տվյալների ծավալի պայմաններում, առանց ծրագրային ապահովման, անհնար է իրականացնել դատական ակտերի ապաանձնավորումը։ Ընդ որում, բացի ապաանձնավորման ծրագրի ներդրումից, հարկ է լուծել նաև դատական տեղեկատվական համակարգում արդեն իսկ առկա և հանրությանը հասանելի անձնական տվյալների հեռացման խնդիրը, քանի որ այն նպատակը, որը հետապնդում է «Դատական համակարգում» տվյալների հրապարակումը՝ դատական իշխանության գործունեության թափանցիկությունը և հանրային իրազեկվածությունը, քննված և ավարտված գործերով այլևս առկա չէ, ուստի՝ նման տեղեկատվությունը նույնպես ենթակա է հեռացման։ Նշված մոտեցումը համահունչ է անձնական տվյալների պաշտպանության միջազգային իրավական ոլորտում անձնական տվյալների հեռացման իրավունքի («մոռացվելու իրավունք») կարգավորումներին։ 

Այսպիսով՝ դատական տեղեկատվական համակարգում անձնական տվյալները պետք է մշակվեն այն նվազագույն չափով, որն անհրաժեշտ է դատավարական որոշումների ու ժամկետների, ինչպես նաև դատական ակտերի հրապարակայնության ապահովման համար՝ երաշխավորելով սահմանված տվյալների ապաանձնավորումը:

ՀՔԱՎ դիրքորոշումն ամբողջությամբ՝ ԱՅՍՏԵՂ

«ԴատաԼեքս» համակարգում տվյալների ապանձնավորման ծրագիրը մինչ օրս ներդրված չէ. ՀՔԱՎ

«ԴատաԼեքս» դատական տեղեկատվական համակարգում անձնական տվյալների պաշտպանության խնդրի մասին բարձրաձայնվում է դեռ 2012 թվականից. տեղեկացնում են ՀՔԱ Վանաձորի գրասենյակից:

Բարձրագույն դատական խորհուրդը 2018 թվականի սեպտեմբերի 27-ին կայացված թիվ ԲԴԽ-40-Ո-105 որոշմամբ սահմանել է, որ «դատական ակտում առկա բոլոր անձնական տվյալների ապանձնավորումն իրականացվում է համապատասխան համակարգչային ծրագրի միջոցով՝ ձեռքով ապանձնավորելու (տվյալները փակելու կամ փոխարինելու) եղանակով՝ մինչև ապանձնավորման ծրագրային միասնական համակարգի ներդրումը, որից հետո ապանձնավորումն իրականացվելու է ավտոմատացված եղանակով»։

ՀՔԱՎ-ը ուսումնասիրել է «ԴատաԼեքս» համակարգում հրապարկված դատական ակտերը և պարզել, որ տվյալների ապանձնավորում չի իրականացվում։  Օրինակ՝ անձին հարկադիր հոսպիտալացման ենթարկելու վերաբերյալ մի շարք դատական գործերով, թեև «Պատասխանող» դաշտը դատարկ է թողնվում, այնուամենայնիվ «Պահանջ» դաշտում և դատական ակտում լրացվում է անձի անուն-ազգանունը, որով բացահայտվում է անձի ինքնությունը։ 

Դատական ակտերի ապաանձնավորման ծրագիրը, մինչ օրս ներդրված չէ, իսկ դատավորների ներկայիս ծանրաբեռնվածության և մշակվող անձնական տվյալների ծավալի պայմաններում, առանց ծրագրային ապահովման, անհնար է իրականացնել դատական ակտերի ապաանձնավորումը։ Ընդ որում, բացի ապաանձնավորման ծրագրի ներդրումից, հարկ է լուծել նաև դատական տեղեկատվական համակարգում արդեն իսկ առկա և հանրությանը հասանելի անձնական տվյալների հեռացման խնդիրը, քանի որ այն նպատակը, որը հետապնդում է «Դատական համակարգում» տվյալների հրապարակումը՝ դատական իշխանության գործունեության թափանցիկությունը և հանրային իրազեկվածությունը, քննված և ավարտված գործերով այլևս առկա չէ, ուստի՝ նման տեղեկատվությունը նույնպես ենթակա է հեռացման։ Նշված մոտեցումը համահունչ է անձնական տվյալների պաշտպանության միջազգային իրավական ոլորտում անձնական տվյալների հեռացման իրավունքի («մոռացվելու իրավունք») կարգավորումներին։ 

Այսպիսով՝ դատական տեղեկատվական համակարգում անձնական տվյալները պետք է մշակվեն այն նվազագույն չափով, որն անհրաժեշտ է դատավարական որոշումների ու ժամկետների, ինչպես նաև դատական ակտերի հրապարակայնության ապահովման համար՝ երաշխավորելով սահմանված տվյալների ապաանձնավորումը:

ՀՔԱՎ դիրքորոշումն ամբողջությամբ՝ ԱՅՍՏԵՂ